top
logo

                                 Organizacja Pożytku Publicznego

Odwiedzający

Odwiedza nas 8 gości oraz 0 użytkowników.

Kronika 2016 r.


Zawsze wierzyłam, że sukces jednej kobiety

może pomóc innym kobietom go osiągnąć.

(Gloria Vanderbilt)


KRONIKA WYDARZEŃ 2016 R.

 

FUNDACJA HARCEREK

na VII Pikniku Archiwalnym Polskiej Akademii Nauk

11 czerwca 2016 roku

Patroni warszawskich ulic i kobiety zasłużone dla stolicy”.

 

Muzeum Harcerstwa, aktywnie współpracujące z Archiwum PAN zadeklarowało, że podczas tegorocznego pikniku, oprócz corocznej wystawy książek, przedstawi postaci instruktorek harcerskich zasłużonych dla stolicy. Na prośbę Muzeum Harcerstwa prezentację na ten temat przygotowała Fundacja Harcerek. Stąd w  programie VII WPA znalazł punkt:

„14. 1015.40 pokaz multimedialny pt. Polki–Warszawianki–Harcerki, prowadzi dr Wanda Czarnota, prezes Fundacji Harcerek, Pałac Staszica, Sala Lustrzana”.

Wprowadzeniem do pokazu był slajd następującej treści:

 

Prezentacja przygotowana przez Fundację Harcerek miała na celu pokazanie aktywności społecznej harcerek działających na rzecz stolicy i jej mieszkańców, w różnych okresach historycznych.

Przedstawiono sylwetki 35 warszawskich harcerek wśród których znalazły się dziewczęta i kobiety od 15 lat wzwyż – harcerki, wędrowniczki, instruktorki. W opinii uczestników spotkania, wiedza o ich działaniach zaprezentowana podczas pokazu nie jest powszechnie dostępna. Na przykład niewiele osób wie o tym, że: 

 

 

* W wojnie 1920 roku harcerki były sanitariuszkami na froncie i opiekowały się rannymi w szpitalach, pracowały w szwalniach dla wojska i w kantynach wojskowych, a najmłodsze były przewodniczkami żołnierzy po Warszawie.

 

* W latach 30. warszawskie wędrowniczki, za swój trop wędrówki przyjęły potrzeby dziecka. Pod ich stałą opieką dorastały dzieci z rodzin wielodzietnych i ze środowisk najbardziej zaniedbanych, one pomagały im w nauce, organizowały dożywianie i czas wolny.

 

* Przez całe międzywojnie, podczas wojny i po wojnie warszawskie instruktorki organizowały i prowadziły szkoły z internatem, ośrodki sanatoryjne i prewentoria dla dzieci.

 

We współpracy z ośrodkami zdrowia i pomocy społecznej organizowały placówki oświatowo-kulturalne i prowadziły świetlice środowiskowe, udzielały pomocy medycznej i prawnej – bezrobotnym, samotnym matkom, ludziom starym i nie w pełni sprawnym.

 

We współpracy z PWK (Przysposobienie Wojskowe Kobiet) organizowały szkolenie dziewcząt w zakresie pomocy medycznej, łączności, obrony przeciwlotniczej i strzelania.

 

Podczas wyjazdów na letnie obozy służyły okolicznym mieszkańcom obejmując ich opieką sanitarną i prowadząc poradnictwo dla kobiet. Harcerki organizowały też imprezy oświatowo-kulturalne dla dorosłych i dla dzieci.

 

* We wrześniu 1939 roku harcerki pełniły służbę łączności w komendach wojskowych i w placówkach samorządowych, obsługiwały wszystkie miejskie centrale telefoniczne i urzędy pocztowe, obsługiwały punkty informacyjne na dworcach, organizowały ruchome patrole sanitarne, prowadziły punkty sanitarne i pracowały w szpitalach, organizowały punkty opieki dla matek z małymi dziećmi i prowadziły 54 kuchnie polowe. 

 

* Podczas II wojny światowej instruktorki warszawskie organizowały i prowadziły tajne nauczanie. Pod patronatem Rady Głównej Opiekuńczej zorganizowały i prowadziły harcerskie domy dziecka, internaty i półinternaty, ogniska i świetlice, w których uczyły d zieci i młodzież oraz zapewniały im zajęcia sportowo-rekreacyjne i wyjazdy kolonijne. W tych domach udzielano też pomocy wysiedlonym i uchodźcom, jeńcom wojennym i uciekinierom z transportów oraz osobom poszukiwanym przez gestapo.

 

* W ruchu oporu warszawskie harcerki: obsługiwały sieć alarmową Komendy Głównej AK, były dzielnicowymi referentkami łączności i szkoliły łączniczki dla ZWZ-AK, były referentkami sanitarnymi dzielnic i szkoliły sanitariuszki dla AK, prowadziły nasłuchy radiowe, pracowały w wywiadzie wojskowym, obsługiwały punkty kontaktowe, redagowały pisma, kolportowały prasę i Biuletyn BiP, przeprowadzały przez zielone granice, były w partyzantce, organizowały ruch oporu w obozach koncentracyjnych, i na przymusowych robotach.

 

* W Powstaniu Warszawskim 800 harcerskich sanitariuszek obsługiwało 49 punktów sanitarnych, harcerki stanowiły ponad połowę ogółu łączniczek.  Starsze walczyły w harcerskich batalionach. Młodsze prowadziły punkty opieki dla dzieci, przenosiły pocztę powstańczą, dostarczały niemowlętom odżywki przygotowane przez lekarki-harcerki, dostarczały żywność mieszkańcom. Na (niepełnej) liście strat dziewcząt i kobiet warszawskie harcerki stanowią 47,4%.

 

*Po wojnie warszawskie harcerki organizowały i prowadziły domy dziecka, prewentoria oraz szkoły z internatami dla sierot wojennych w Małopolsce i na Opolszczyźnie,  organizowały oświatę na Warmii i Mazurach, ucząc dzieci z podręczników przygotowywanych przez siebie podczas okupacji.

 

* W latach powojennych większość warszawskich harcerek założyła własne rodziny i/lub podjęła pracę w różnych zawodach do których przygotowywały się podczas studiów na tajnych kompletach. Wiele z nich nadal pracowało z dziećmi i młodzieżą, niektóre pracowały naukowo i z czasem zdobyły tytuły profesorskie w wielu dziedzinach nauki, niektóre wykonywały wolne zawody (architektki, farmaceutki, lekarki, prawniczki, redaktorki). Wszystkie pozostały wierne harcerskiemu Przyrzeczeniu:

 

Mam szczerą wolę całym życiem pełnić służbę Bogu i Polsce,

nieść chętną pomoc bliźnim i być posłuszną prawu harcerskiemu ”.

 

Uczestnicy spotkania byli pod wrażeniem ogromu pracy i bohaterstwa jakim wykazały się opisywane postaci. W dyskusji zwracano uwagę na brak powszechnej wiedzy na ten temat i zdziwienie, iż żadna z tych kobiet, mimo niezaprzeczalnych zasług, nie ma swojej ulicy w Warszawie.  

*

Władze Fundacji Harcerek podjęły decyzję o wystąpieniu do Komisji ds. Nazewnictwa Miejskiego Rady m.st. Warszawy z wnioskiem o uwzględnienie, przy nadawaniu imion warszawskim ulicom, trzech wybitnych postaci polskiego ruchu harcerskiego, którymi są: harcmistrzyni Rzeczypospolitej Jadwiga Falkowska, dr Ewa Grodecka i dr Józefina Łapińska.

*

Prezentacji towarzyszyła wystawka książek opisujących działalność Warszawskiej Chorągwi Harcerek oraz dokonania warszawskich instruktorek w różnych okresach historycznych. Teksty oryginalne – fragmenty pamiętników i wypowiedzi bohaterskich harcerek – czytali głośno uczestnicy spotkania.  Gościem specjalnym był reżyser filmów dokumentalnych Włodzimierz Dusiewicz ps. „Dusza”, który podzielił się własnymi wspomnieniami – jako wychowanek jednego z internatów prowadzonych przez harcerki podczas wojny.

 

 

 *

 

Spotkanie międzyorganizacyjne nt. DNIA HARCERKI

 

W dniu 24 maja 2016 roku z inicjatywy Fundacji Harcerek odbyła się rozmowa instruktorek harcerskich z różnych organizacji o potrzebie ożywienia tradycji Dnia Harcerki.

W siedzibie Fundacji spotkały się harcmistrzynie: ze Związku Harcerstwa Polskiego – komendantka Chorągwi Stołecznej Paulina Gajownik, ze Związku Harcerstwa Rzeczpospolitej – członkini Naczelnictwa Magdalena Masiak i komendantka Mazowieckiej Chorągwi Harcerek Alicja Dziewanowska, ze Stowarzyszenia Harcerskiego – naczelniczka Magdalena Tchórznicka i przedstawicielka instruktorek w Naczelnictwie Katarzyna Verbeek. W spotkaniu uczestniczyła dyrektorka Muzeum Harcerstwa. Fundację reprezentowały: Ewa Witkowska – przewodnicząca Rady Fundacji, Iwona Kaja – przewodnicząca Rady Nadzorczej oraz Wanda Czarnota i Beata Mikołajewska z Zarządu Fundacji.

Dyskusję poprzedziła prezentacja historii Dnia Harcerki zawierająca, m.in.: „wyciąg” ze strony Wikipedii „święta ruchome”, skan notatki „Wędrowniczki po Zachodnim Stoku” zamieszczonej w piśmie „Węzełek” (ZHPpgK), skan tablicy w kościele św. Marcina w Warszawie poświęconej pamięci harcerek, które odeszły na wieczną wartę oraz fotki ze spotkań międzypokoleniowych.

Tradycję uczczenia pamięci poległych i zmarłych harcerek coroczną Mszą św. w ich intencji zapoczątkowały „Wędrowniczki po Zachodnim Stoku”. Od lat 60. w każdą pierwszą niedzielę października, w kościele św. Marcina na Starym Mieście w Warszawie, odprawiana jest Msza św. „za harcerki”. W otwartym spotkaniu, które ma miejsce potem – instruktorki różnych pokoleń wymieniają się myślami o harcerstwie i wiedzą o wydarzeniach harcerskich minionego roku. Przez wiele lat spotkania te odbywały się w Domu Polonii na Krakowskim Przedmieściu.

W dniu 26 kwietnia 2006 roku, inicjatorki „Dnia Harcerki” przekazały zapoczątkowaną przez siebie tradycję Naczelniczkom organizacji harcerskich. Do jej kontynuowania zobowiązały się: Naczelniczka Harcerek ZHR – hm. Magda Masiak i Naczelniczka ZHP  – hm. Teresa Hernik.

 

Od tamtego dnia minęło 10 lat.

 

 

Wiedza o „Dniu Harcerki” przestała być upowszechniana i tradycja wydaje się powoli zanikać. Jej inicjatorki odeszły już na wieczną wartę, naczelniczki organizacji harcerskich, które przejęły od nich „pałeczkę” nie pełnią już swoich funkcji. Synchronizacja między organizacjami zawodzi i brakuje przepływu informacji. Coraz mniej dziewcząt w szarych mundurkach uczestniczy w Mszy św. za harcerki. W 2015 roku były na niej: poczet sztandarowy i warta honorowa ZHR, przewodnicząca ZHR i władze Organizacji Harcerek, sekretarz Rady Naczelnej ZHP i kierowniczka Wydziału Zagranicznego Głównej Kwatery oraz Fundacja Harcerek. Nie ma też stałego miejsca spotkań po Mszy św. Dlatego Fundacja Harcerek uznała za celowe zwołanie spotkania w tej sprawie.

Uczestniczki zorganizowanego przez Fundację spotkania podzieliły się własnymi przemyśleniami o Dniu Harcerki i wyraziły zainteresowanie kontynuowaniem tej tradycji. Mówiły też o potrzebie i korzyściach płynących z wymiany doświadczeń między instruktorkami harcerskimi. Uznały, że międzypokoleniowe spotkania w Dniu Harcerki mogą być doskonałą okazją do rozmów na tematy ważne dla dziewcząt i dla harcerstwa.

Ponieważ największe doświadczenie w organizacji Dnia Harcerki ma Mazowiecka Chorągiew Harcerek ZHR, jej komendantkę poproszono o organizację tegorocznych obchodów. „Wyzwanie” zostało przyjęte. 

*

Uczestniczki spotkania rozmawiały też o „capstrzyku” przy grobie Jagi Falkowskiej w dniu 1 sierpnia podkreślając, że każdego roku podczas naszej tam obecności zatrzymuje się wiele osób. W związku z czym warto przygotować pisemną informację o Jadwidze Falkowskiej, którą można rozdać zainteresowanym „widzom”.

Na spotkaniu przyjęto następujące wnioski i ustalenia:

  • Dzień Harcerki 2 października 2016 roku przygotowuje Mazowiecka Chorągiew Harcerek ZHR. Po Mszy św. odbędzie się spotkanie instruktorek ze wszystkich organizacji. Zasugerowano motyw przewodni spotkania: „teraz historię harcerstwa tworzymy my i na nas spoczywa odpowiedzialność”.
  • ZHP i SH, drogą organizacyjną i na swoich stronach internetowych, upowszechnią wiedzę o Dniu Harcerki. Forma prezentacji tej wiedzy powinna być zachęcająca (np. oprócz faktów także ciekawostki o dawnych instruktorkach). Wskazana jest międzyorganizacyjna wymiana linków i informacji na ten temat.
  • Fundacja Harcerek przygotuje tekst (ulotkę) nt. Dnia Harcerki, które można będzie rozdać 2 października przed kościołem św. Marcina.

Spotkanie zakończyło się kręgiem i odśpiewaniem „Bratniego Słowa”.

 

*

„(…) Chciałabym powiedzieć ci coś, co ci zostanie, co zachwyci twą duszę i napełni cię Radością na ścieżkach życia. (…) Powinnaś być dobra i silna tą Dobrocią.”

Aimée Degallier-Martin, Księga Jaszczurki, tłum. Jadwiga Rolińska 1999 r.


„W POSZUKIWANIU DOBRA …”

W sobotę 27 lutego, na corocznym spotkaniu z okazji Światowego Dnia Myśli, w siedzibie Fundacji Harcerek toczyła się dyskusja na temat rozumienia i czynienia dobra.
Czym jest DOBRO?
Oto kilka wybranych definicji:

  • DOBRO – „to, co oceniane jest jako pożyteczne, wartościowe, zgodne z nakazami etyki”, za: 100 tysięcy potrzebnych słów, red. J. Bralczyk, WN PWN 2005, s.124.
  • DOBRO – „każda rzecz, która może służyć do zaspokajania ludzkich potrzeb”, za: http://portalwiedzy.onet.pl/
  • DOBRO – „określa poprawność czynów i zachowania człowieka, ich zgodność z normami moralnymi”, za: http://www.wikipedia.pl 

Najpierw przypomniałyśmy sobie ideę dobra w ujęciu filozofów. Ich myśli komentowała Izabella Kurowska-Brandenburska.

Według PLATONA idea dobra jest pierwszą zasadą i ostatecznym celem, do którego dąży świat i człowiek.
ARYSTOTELES uważał, iż dobro jest celem wszelkiego dążenia

  • naturę dobra znajduje się przez ustalenie celów życiowych,
  • nie ma innego dobra niż realne,
  • celem najwyższym jest dobro osiągalne,
  • dobro jako byt służy rozwojowi człowieka.

SOKRATES był tym, który wyróżnił dobra moralne wynosząc je ponad wszystko:

  • tylko to, co dobre, jest naprawdę pożyteczne,
  • prawdziwym dobrem jest cnota, a każda cnota jest wiedzą,
  • zdobywając wiedzę osiągamy dobro, a z nim pożytek i szczęście.

STOICY uznali dobro za byt obiektywny. Dobrem jest działanie zgodne z ogólnym porządkiem świata, a złem przeciwstawianie się temu porządkowi.
Judaizm uznaje dobro za stan rzeczy.
Buddyzm – pojęcie dobra odnosi do wartości czynów. Dobro jako obiektywnie istniejący byt nie występuje.

Św. AUGUSTYN – dobro istnieje obiektywnie i jest równoważne woli Boga

  • świat jako dzieło Boże jest dobry,
  • cokolwiek istnieje, o ile istnieje, jest dobrem,
  • zło jest tym, czego nie ma w dobrze,
  • zło obiektywnie nie istnieje i jest tylko brakiem dobra.

Św. TOMASZ z Akwinu – dobro jest tym, co jest godne pożądania

  • dobro stanowi zarówno cel jak i przedmiot pożądania,
  • podstawą dobra jest doskonałość bytu,
  • stopień dobroci zależy od stopnia doskonałości.

KANT – dobro jest związane z wolną wolą. Dobro stanowi wartość, którą dostrzegamy w momencie świadomego podejmowania decyzji. Działanie dobre służy wypełnianiu obowiązków.

  • proste rozróżnienie dobra i zła polega na działaniu zgodnym z wolą Boga i ogólnym porządkiem świata,
  • rozróżnienie na działanie dobre i złe wynika ze stosunku człowieka do obowiązku, (czyli do zewnętrznego systemu wartości narzuconego przez społeczeństwo).

NIETZSCHE – wartości są względne i subiektywne, zależne od sytuacji i warunków.

  • nie ma moralności obiektywnej, powszechnie obowiązującej,
  • każdy ma taką moralność jaka jest mu potrzebna dla osiągnięcia celów życiowych.

Św. JAN PAWEŁ II – centralnym aktem natury ludzkiej jest dobro moralne

  • energią dobra moralnego jest rozum człowieka,
  • jedynie dobro moralne doskonali człowieczeństwo.

*

Wypowiedzi uczestniczek spotkania inspirowane były tekstami filozofów oraz własnym doświadczeniem społecznym. W dyskusji próbowałyśmy opowiedzieć gdzie szukamy dobra i czy świadomie czynimy dobro?
Wszystkie wyniosłyśmy z harcerstwa nawyk spełniania codziennie przynajmniej jednego dobrego uczynku.

  • Czy każda z nas pamięta o tym w dorosłym życiu?
  • Czy świadomie spełniamy dobre uczynki, czy robimy to odruchowo?
  • Jakie motywy kierują naszymi czynami, naszym działaniem?

„Powinnaś być dobra i silna tą Dobrocią”…, czytamy w gawędzie szwajcarskiej skautki z lat 30. XX wieku. Czy jest to możliwe we współczesności – w Polsce, w Europie, w Świecie?
W wielogodzinnej rozmowie okazało się, że z harcerskiego nawyku szukamy dobroci w drugim człowieku i staramy się spełniać „dobre uczynki”, dzieje się to, jakby mimochodem.
Końcowe, niezbyt optymistyczne dywagacje, o tym że bardzo trudno być „dobrą” w dzisiejszej rzeczywistości, postanowiłyśmy zamienić na słowa harcerskiej piosenki:


… warunki tylko warunkami, od dawna wszak słyszymy to,
lecz my jesteśmy harcerkami i zwyciężymy wszelkie zło …

 

Jak wiadomo w skautingu żeńskim problem = challenge


… gdzie idziemy ciernie głogi,
gdy przejdziemy róże wzrosną
więc nie schodźmy z naszej drogi …

 

Świat ma tak wiele dla nas wszystkich – jeśli tylko mamy oczy, które to widzą,
serce, które kocha i dłonie, które to dla nas zbierają. Lucy Maud Montgomery

  • thday01
  • thday02
  • thday03
  • thday04

Spotkanie „W poszukiwaniu dobra …” przygotowała i prowadziła Majka Wałęza.


1 procent

Galeria

Odnośniki

Logowanie


bottom
top
Pozycjonowanie stron naszej fundacji wspiera Top Solutions

bottom

Powered by Joomla!. Design by: joomla template download  Valid XHTML and CSS.